రావణ దహనం

దసరా చెడుపై మంచి సాధించిన విజయానికి పండుగ. ఇందులో మూడు విజయాలను గుర్తు చేసుకుంటాం: రావణుడిపై శ్రీరాముని విజయం, మహిషాసురుడిపై దుర్గమ్మ విజయం, పాండవుల అజ్ఞాతవాసం ముగిశాక అర్జునుడు జమ్మి చెట్టు నుండి తన ఆయుధాలను తిరిగి తీసుకోవడం.

విజయం అంటే గెలుపు, దశమి అంటే పదో రోజు. దసరా ఆశ్వయుజ మాసం శుక్ల పక్ష దశమి నాడు, నవరాత్రుల తొమ్మిది రాత్రుల తర్వాత వస్తుంది. అందుకే ఇది విజయానికి పదో రోజు.

దసరా సాయంత్రం రావణుడి భారీ బొమ్మను, తరచూ బాణసంచాతో, దహనం చేయడమే రావణ దహనం. ఉత్తర భారతదేశంలో నవరాత్రుల్లో జరిగే రామలీల ప్రదర్శనలు దీనితో ముగుస్తాయి. ఇది చెడు అంతానికి గుర్తు.

ఒక ప్రసిద్ధ వివరణ ప్రకారం రావణుడి పది తలలు పది చెడు గుణాలకు గుర్తులు: అహంకారం, కామం, క్రోధం, లోభం, మోహం, మదం, మాత్సర్యం, స్వార్థం, అన్యాయం, అమానవత్వం. బొమ్మను దహనం చేయడం వాటిని వదిలేస్తామనే సంకల్పం.

అజ్ఞాతవాస సమయంలో పాండవులు తమ ఆయుధాలను జమ్మి చెట్టులో దాచారు, విజయదశమి నాడు అర్జునుడు వాటిని తిరిగి తీసుకున్నాడని నమ్మకం. అందుకే కుటుంబాలు జమ్మి చెట్టును పూజించి, విజయానికి, శుభానికి గుర్తుగా జమ్మి ఆకులను పంచుకుంటాయి.

ఉత్తర భారతదేశంలో రామలీల తర్వాత రావణుడి బొమ్మలను దహనం చేస్తారు. బెంగాల్‌లో దుర్గా పూజ జరుపుకుని విజయదశమి నాడు అమ్మవారికి వీడ్కోలు పలుకుతారు. మైసూరులో రాజ జంబూ సవారీ ఊరేగింపు జరుగుతుంది. దక్షిణ భారతదేశంలో ముందు రోజు ఆయుధ పూజలో పనిముట్లను, పుస్తకాలను పూజిస్తారు. కేరళలో పిల్లలు విద్యారంభంతో చదువు మొదలుపెడతారు. తెలంగాణలో సాయంత్రం పూజ తర్వాత జమ్మి ఆకులను పంచుకుంటారు.