ఎవరూ ఓడించలేని రాక్షసుడు
చాలా కాలం క్రితం మహిషాసురుడు అనే మహా బలవంతుడైన రాక్షసుడు ఉండేవాడు. అతను తనకు కావలసినప్పుడల్లా రూపం మార్చుకోగలడు. కానీ అతనికి అన్నిటికంటే ఇష్టమైన రూపం పెద్ద నల్లని దున్నపోతు.
ఎన్నో ఏళ్ళు తపస్సు చేశాక, సృష్టికర్త బ్రహ్మదేవుడు అతనికి ఒక వరం ఇచ్చాడు: ఏ పురుషుడూ, ఏ దేవుడూ అతన్ని ఎప్పటికీ ఓడించలేరు. అతనికి ఎంత గర్వం అంటే, ఒక స్త్రీ తనను ఓడించగలదని అతను ఎప్పుడూ ఊహించలేదు.
“అయితే నేను ఎప్పటికీ ఓడిపోను!” అని మహిషాసురుడు నవ్వాడు. అతను స్వర్గంపై దాడి చేశాడు. వంద ఏళ్ళ యుద్ధం తర్వాత దేవతలను తరిమేసి, ఇంద్రుని సింహాసనంపై తానే కూర్చున్నాడు.
వెలుగు నుండి పుట్టిన దేవత
దేవతలు బ్రహ్మ, విష్ణువు, శివుడి దగ్గరకు వెళ్ళి జరిగినదంతా చెప్పారు. ఆ ముగ్గురు మహాదేవులకు ఎంత కోపం వచ్చిందంటే, వారి నుండి ఒక తీక్షణమైన వెలుగు ఉద్భవించింది.
మిగతా దేవతలందరి నుండి కూడా వెలుగు వచ్చింది. ఆ వెలుగంతా కలిసి వెయ్యి సూర్యుల కంటే ప్రకాశవంతమైన ఒక మహా తేజోపర్వతంలా మారింది.
ఆ వెలుగు నుండి పది చేతుల దేవత ఉద్భవించింది. ఆమే దుర్గమ్మ. మహిషాసురుడి వరం అతన్ని పురుషుల నుండి, దేవతల నుండి కాపాడగలదు. కానీ ఆమె నుండి కాదు.
లోకాలను వణికించిన నవ్వు
దుర్గమ్మ తల ఎత్తి గట్టిగా అట్టహాసం చేసింది. ఆ నవ్వుకు పర్వతాలు కంపించాయి, సముద్రాల్లో పెద్ద పెద్ద అలలు లేచాయి, ఆకాశమంతా ప్రతిధ్వనించింది.
స్వర్గంలో ఉన్న మహిషాసురుడికి ఆ నవ్వు వినిపించింది. “ఎవరికి ఇంత ధైర్యం?” అని గర్జించి, తన సైన్యం మొత్తాన్ని ఆమె మీదకు పంపాడు.
దుర్గమ్మ సింహం యుద్ధంలోకి దూకింది. ఆమె పది చేతులూ మెరుపుల్లా కదిలాయి. మహిషాసురుడి గొప్ప సేనాధిపతులు ఒక్కొక్కరుగా కూలిపోయారు.
తొమ్మిది రాత్రుల యుద్ధం
అప్పుడు మహిషాసురుడు స్వయంగా వచ్చాడు. పెద్ద దున్నపోతులా దూసుకొచ్చాడు. కొమ్ములతో పర్వతాలను ఎగరేశాడు, తోకతో సముద్రాలను అల్లకల్లోలం చేశాడు.
దుర్గమ్మ అతనిపై తన పాశం విసిరింది. క్షణంలో అతను గర్జించే సింహంగా మారాడు. ఆమె కొట్టగానే, కత్తి పట్టిన యోధుడిగా మారాడు. మళ్ళీ కొట్టగానే, పెద్ద ఏనుగుగా మారి తొండంతో ఆమె సింహాన్ని పట్టుకున్నాడు!
దుర్గమ్మ ఆ తొండాన్ని ఖండించింది. రాక్షసుడు మళ్ళీ పెద్ద దున్నపోతుగా మారి, మూడు లోకాలూ వణికేలా గర్జించాడు. రాత్రి తర్వాత రాత్రి యుద్ధం కొనసాగింది.
తొమ్మిదో రాత్రి
తొమ్మిదో రాత్రి దుర్గమ్మ మళ్ళీ నవ్వింది. “మూర్ఖ రాక్షసా, ఇప్పుడు గర్జించగలిగినంత గర్జించు,” అంది. “త్వరలోనే దేవతలు జయజయధ్వానాలు చేస్తారు!”
ఆమె దున్నపోతు మీదకు దూకి, తన కాలితో దాన్ని అదిమి పట్టింది. మహిషాసురుడు తన నిజరూపంలో దున్నపోతు శరీరం నుండి బయటపడి తప్పించుకోవాలని చూస్తుండగా, దుర్గమ్మ మండుతున్న తన త్రిశూలంతో కొట్టింది.
ఒకే ఒక్క బలమైన దెబ్బతో, తనను ఎవరూ ఓడించలేరనుకున్న ఆ రాక్షసుడు ఓడిపోయాడు.
విజయ దినం
దేవతలు ఆకాశం నుండి పూల వర్షం కురిపించారు. స్వర్గమంతా సంగీతంతో నిండిపోయింది, లోకమంతా జయజయధ్వానాలు చేసింది.
అందుకే నవరాత్రుల తొమ్మిది రాత్రుల తర్వాత పదో రోజు విజయదశమి, అంటే విజయ దినం వస్తుంది.
మైసూరులో అమ్మవారిని చాముండేశ్వరిగా పూజిస్తారు. ఆ నగరం జంబూ సవారీ అనే వైభవమైన రాజ ఏనుగుల ఊరేగింపుతో వేడుక చేసుకుంటుంది. బెంగాల్‌లో కుటుంబాలు ఎన్నో రోజులు దుర్గా పూజ జరుపుకుని, విజయదశమి నాడు అమ్మవారికి వీడ్కోలు పలుకుతాయి.
చెడు ఎంత బలంగా, ఎంత గర్వంగా ఉన్నా, మంచి కలిసి నిలబడితే ఎప్పుడూ మంచే గెలుస్తుంది.
ఆధారం: దేవీ మాహాత్మ్యం (మార్కండేయ పురాణం), 2, 3 అధ్యాయాలు; మైసూరు దసరా, బెంగాల్ దుర్గా పూజ సంప్రదాయాలు. తొమ్మిది రాత్రుల యుద్ధం నవరాత్రి సంప్రదాయం నుండి వచ్చింది.